OGM’DE 4/B SÖZLEŞMELİ STATÜDE ÇALIŞANLAR İÇİN
DAVA AÇTIK.
Orman Genel Müdürlüğünde
Orman yangınları ile mücadelede geçici işçi statüsünde çalışırken 19.10.2007
tarihinde 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi göre istihdam
edilenlere Hizmet Sözleşmeleri imza ettirilmiştir. İmzalanan bu Hizmet Sözleşmelerinin 3.maddesinin ikinci
paragrafında yer alan “Ayrıca, ilgili kendisine verilen işleri bitirene
kadar, normal çalışma saatleri dışında çalışmak zorundadır. Normal çalışma
saatleri dışında veya tatil günlerinde yapacağı çalışmalar karşılığında
ilgiliye herhangi bir ek ücret ödenmez.” ibaresinin iptali için
Sendikamız tarafından Danıştay'da dava açıldı. Ayrıca Danıştay 12.Dairesinde
17.01.2008 tarih ve 2008/238 Esas Nolu ile yine aynı Hizmet Sözleşmesinin 8.maddesinin b)
fıkrasında yer alan “Taraflar, bir ay önce ihbar etmek şartıyla sebep
göstermeksizin sözleşmeyi fesh edebilir” ibaresinin evvelemirde
yürütmesinin durdurulması ve akabinde iptali talebiyle 2 ayrı dava
açılmıştır.
TÜRK TARIM ORMAN SEN olarak
açılan dava aşağıdaki gibidir.
DANIŞTAY
BAŞKANLIĞINA
ANKARA
Yürütmenin
Durdurulması Taleplidir.
DAVACI :Türk Tarım, Orman ve Gıda Hizmet Kolu
Kamu Görevlileri Sendikası
(Türk Tarım Orman-Sen)
VEKİLİ :Av. Halil ÖZTÜRK
Necatibey Cad.47/13 /
KIZILAY-ANKARA
DAVALI : Orman Genel
Müdürlüğü/ANKARA
KONU :Orman Genel
Müdürlüğünün, 04.04.2007 tarih ve 5620 Sayılı Kanuna göre, ücretleri Döner
Sermaye bütçesinden karşılamak suretiyle, 657 sayılı kanunun 4/B maddesine
göre sözleşmeli statüye geçirilmiş olan personeliyle, 19.10.2007 tarihinden
geçerli olmak üzere imzaladığı; Hizmet Sözleşmesinin 3.maddesinin ikinci
paragrafında yer alan “… Normal çalışma saatleri dışında veya tatil
günlerinde yapacağı çalışmalar karşılığında ilgiliye herhangi bir ek ücret
ödenmez.” ibaresinin açıkça hukuka aykırı olması ve telafisi güç zararlara
neden olması sebebiyle öncelikle yürütmesinin durdurulması ve akabinde de
iptali istemidir.
AÇIKLAMALAR :Davalı Genel
Müdürlük bünyesinde çalışan ve davaya konu hizmet sözleşmesini imzalayan
kamu görevlileri arasında müvekkil sendika üyelerimiz mevcut olup
menfaatimiz ihlal edildiğinden sendikamızın dava açmakta hukuki yararı
mevcuttur.Bunu belirttikten sonra davamızın esası hakkındaki
değerlendirmelerimizi ve iptal gerekçelerini aşağıda detaylı bir şekilde
anlatacağız.Şöyleki;
İmzalanan Hizmet
Sözleşmesinin 3.madde ikinci paragrafında yer alan“… Normal çalışma saatleri
dışında veya tatil günlerinde yapacağı çalışmalar karşılığında ilgiliye
herhangi bir ek ücret ödenmez.” ifadesinin iptali talebimizin gerekçeleri
şunlardır:
Orman Genel Müdürlüğünün en
önemli görevlerinin başında orman yangınla mücadele, sınırlandırma ve koruma
hizmetlerini gelmektedir. Genel Müdürlük bu hizmetleri yürütürken geçici
işçi statüsünde çalışanlardan da yararlanmaktadır. Geçici işçi statüsünde
çalışan personel, Orman Genel Müdürlüğü ile 04.04.2007 tarih ve 5620 Sayılı
Kanuna göre, Döner Sermaye bütçesinden aylıkları karşılamak suretiyle, 657
sayılı kanunun 4/B maddesine göre sözleşmeli statüye geçirilerek, 19.10.2007
tarihinde Hizmet Sözleşmeleri imzalamıştır.
Bilindiği üzere Orman Genel
Müdürlüğü çalışanları, ormancılık hizmetlerini yürütürken özellikle koruma,
orman yangınları ve kaçakçılıkla mücadelede yıllık izin, bayram tatili ve
mesai mefhumu gözetmeden yürütmektedirler.Bu yüzden Orman Genel Müdürlüğü
çalışanlarına, 17.06.2004 tarih ve 5192 Sayılı Kanunla, 6831 Sayılı Orman
Kanunun 71. maddesinde değişiklik yapılarak, 657 Sayılı kanuna tabi olanlara
maktu fazla çalışma ücreti ödemesi getirilmiştir.
Orman Genel Müdürlüğünde
657 Sayılı kanunun 4/B maddesine göre sözleşmeli statüye göre çalışanlar,
kadrolu olarak çalışanlarla aynı kanuna tabi olup, aynı işleri aynı
ortamlarda yapmaktadırlar. Yani sözleşmeli personellerde, kadrolu personel
gibi yangın sezonunda orman yangınlarıyla mücadeleye bilfiil katılmakta,
nöbet tutmaktadırlar.
Hizmet Sözleşmesinin
3.maddenin 2 fıkrasına göre, 4/B statüsüne göre sözleşmeli olarak çalışanlar
ile 657 Sayılı kanuna tabi kadrolu çalışanlarla aynı işleri beraber
yaptıkları halde kadrolu çalışanların “fazla çalışma ücreti” almalarına
rağmen, sözleşmelilerin fazla çalışma ücreti alamaması her şeyden önce
Anayasanın eşitlik ilkesine aykırıdır.
Sözleşmeli personel;
yaptıkları fazla çalışmalar karşılığında, herhangi bir ücret alamadıkları
gibi, fazla çalışma karşılığı olarak ücretli izin de verilmemektedir.
Sözleşmeli personele ücret vermeden, ülkenin işsizlik koşulları
düşünüldüğünde zorla yaptırıldığı açık olan fazla mesai ile çalışma
süreleri, çalışanların moral ve motivasyonunu bozmakta ve angaryaya
dönüşmektedir. Devletin kendi çalışanına bu uygulamayı yapması Anayasanın 2.
maddesinde yer alan sosyal devlet ilkesine de aykırılık teşkil etmekte,
devlet kendi personelinin emeğini sömürmek için elinde bulunan, sözleşme
yapma gücünü sonuna kadar kullanmaktadır.
Bilindiği üzere
Anayasamızın 18.maddesinde “Hiç kimse zorla çalıştırılamaz. Angarya
yasaktır.” amir hükmü yer almaktadır. İnsanların emek ve alın terinin
karşılığını almaları en temel insan haklarındandır ve ana hürriyetler
arasında yer almaktadır. Her ne kadar anılan sözleşme ile ve dayanağı olan
7/15754 sayılı ve 06.06.1978 tarihli bir kararname ile sözleşmeli
personellerin fazla çalışma karşılığı ücret ödenemeyeceği belirtilmişse de,
1982 Anayasası ile bu kararname yenilenememiş olup, bu hükümler, insan hak
ve hürriyetlerine aykırıdır. Zira 1982 Anayasası temel hak ve hürriyetler
açısından yeni hükümler getirmiştir ve söz konusu kararname bu hükümlere
aykırılığı nedeniyle zımnen yürürlükten kalkmıştır. Sözleşmenin herkesin hür
iradesiyle imzaladığı bu nedenle zorlayıcı olmadığı düşünülecek olsa da bu
durum gerçeği yansıtmamaktadır. Ülkenin işsizlik ortamında yılarca orman
işlerinde Orman Genel Müdürlüğü bünyesinde çalışmış, başka işte çalışamaz
durumda olan personelin bu sözleşmeyi imzalamaktan başka çaresi yoktur. Bu
madde bu haliyle, sözleşmeli personelin normal çalışma saatleri dışında
çalıştırılmasını zorlayıcı bir emir içermektedir. Dikkat edileceği üzere,
fazla çalışma salgın hastalık, tabii afet gibi konularla sınırlanmamış
aksine çok daha geniş yorumlara neden olabilecek şekilde keyfi uygulamalara
da sebebiyet verecek şekilde düzenlenmiştir. Tabiri caizse, sözleşmeli
personel “ Köle” yerine konulmaktadır. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin
24.maddesinde : “ Herkesin dinlenmeye, eğlenmeye, özellikle çalışma
süresinin makul ölçüde sınırlandırılmasına ve belirli dönemlerde ücretli
izne çıkmaya hakkı vardır.” ifadesi ile insana ve dolayısıyla çalışanlara
insanca çalışma kuralları getirmiştir. Günümüzde “insan” odaklı bir sosyal
hayat hüküm sürmekte iken, sözleşmeli personel: dinlenme ve eğlenme
hakkından feragat ederek yapacağı çalışma karşılığını almalıdır. Bunun
karşılığı olarak ya ücret yada çalıştığı süre kadar daha sonra izin olarak
verilmelidir. Bilindiği üzere bu uygulama 657 ye tabi Devlet memurlarında
(4/A) uygulandığı gibi kamuda görev yapan işçilerde de uygulanmaktadır.
Memur ve işçilere tanınan bu hak sözleşmelilere verilmemekle eşitsizliğe
neden olmaktadır.
Birçok hükümleri itibarıyla
657 ye tabii olan sözleşmeli (disiplin, denetim, fazla mesaiden, sendikalara
üyelik v.b.) personelin fazla mesai ücretleri yönünden 657 sayılı kanuna
tabi olması düşünülmelidir.
Fazla çalışmanın uygulama
esas ve usulleri Devlet Personel Başkanlığı ile Maliye Bakanlığınca
müştereken belirlenir.” hükmü yer almaktadır. Orman Genel Müdürlüğünde
kadrolu olarak görev yapan Memur ile sözleşmelilerin hukuki durumları
arasında da fark yoktur.
Sözleşmeli personelin
Anayasamızda belirtilen EŞİTLİK ilkesi çerçevesinde hukuki durumlarının
değerlendirilerek, söz konusu bendin iptali talep edilmektedir. Talebimizin
Yüce Mahkemeniz tarafından kabulü halinde, fazla çalışma karşılığı ücretinin
verilmesi ile mümkün olacaktır.
Anayasamızın 169. Maddesine
göre devlet, ormanların koruması ve geliştirilmesi ile ilgili tedbirleri
almakla yükümlüdür. her şeyden önce ormanın korunması için ormancılığın
gelişiminde asıl önemli olan kişilerin yani personelin korunması
gerekmektedir.
Yukarıda izah etmeye
çalıştığımız maddenin özlük hakkı olduğu dikkate alınmalıdır. Bu maddelerin
uygulanması sonucu orman yangınları, sınırlandırma (kadastro) ve koruma ile
mücadelede büyük ve zorlu mücadele sergileyen 657 Sayılı kanunun 4/B
statüsüne göre sözleşmeli çalışanlar angarya iş yaptıkları emeklerinin
karşılığını alamamaları sonucu moral ve motivasyonları bozulmaktadır.
Sonuçta ise, 657 Sayılı
kanuna göre memur kadrosunda çalışanlar veya işçi kadrosunda görev yapan
personel fazla mesai ücreti alabilmekte iken 4/B statüsünde göre çalışanlar
ise fazla mesai ücreti alamamakta veya karşılığı olarak yıllık izin
kullanamamaktadırlar. Orman yangınları, sınırlandırma (kadastro) ve koruma
ile etkili mücadelesinde telafisi güç sorunlara neden olmamak için yürütmeyi
durdurma talebimizin yüce mahkemece kabulünü talep etmekteyiz.
H.SEBEPLER: Anayasa, 657
sayılı Devlet Memurları Kanunu, İlgili mevzuat hükümleri.
DELİLLER :Ekler kısmında
dökümü yapılan belgeler ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM :Orman
Genel Müdürlüğünde Döner Sermayeden aylık almak suretiyle, 657 sayılı
kanunun 4/B maddesine göre istihdam edilen sözleşmeli çalışanların
19.10.2007 tarihinden geçerli olmak üzere imzalanan Hizmet Sözleşmelerinin
3.maddesinde ikinci paragrafında yer alan “… Normal çalışma saatleri dışında
veya tatil günlerinde yapacağı çalışmalar karşılığında ilgiliye herhangi bir
ek ücret ödenmez.” ibaresinin açıkça hukuka aykırı olması ve telafisi güç
zararlara neden olması sebebiyle öncelikle yürütmesinin durdurulması ve
akabinde de iptalini,yargılama giderleri ve Avukatlık masraflarının Davalı
tarafa yükletilmesini, bilvekale saygılarımla arz ve talep ederim.05.03.2008
Türk Tarım Orman Sendikası
Av.HalilÖZTÜRK
EKLERİ: 1-Vekaletname
2-Hizmet Sözleşmesi
3-OGM
Fazla Çalışma Ücretine ilişkin Yönetmelik
